Historia

Psychoonkologia zasadza się na założeniu, że istnieje związek ciała i umysłu. Historyczne źródła takiego założenia można odnaleźć już w starożytności- w Grecji, Chinach, Indiach. System grecki upadł przytłoczony zdobyczami rewolucji naukowej, natomiast chiński i indyjski przetrwały do dziś. Zachodnia myśl przechodziła transformację, w wyniku której obecnie wraca się do pierwotnych założeń.

Ojcem myśli o związku ciała i umysłu jest Sokrates, który twierdził, że kto ignoruje ów związek nie zasługuje na miano prawdziwego lekarza. Pierwsza wzmianka na temat zależności między emocjami a nowotworem pochodzi od greckiego lekarza Galena, który już w 140 roku n.e. obserwował i dokumentował związki miedzy depresją a rakiem piersi.

Dopiero później, w wyniku rozpowszechnienia się filozofii Kartezjusza, nastąpiła zmiana światopoglądu w kierunku dualizmu. Kartezjusz uważał, że świat zbudowany jest z dwóch podstawowych elementów: myśli i materii. Myśl przynależy do sfery ducha, natomiast ciało do świata fizycznego. W konsekwencji zrodziła się biomedycyna, styl uprawiania medycyny obowiązujący do początków XX wieku, obecnie powoli zanikający. "Ciało traktowane jest tu jak maszyna, naprawiana za pomocą usuwania lub wymiany wadliwych części" (D. McClelland) Obecnie zmiana świadomości lekarzy i pacjentów oraz badania naukowe wskazują, że pogląd biomedyczny jest nadmiernie uproszczony.

Początek zmian w obszarze poglądu na związek umysłu i ciała datowany jest na lata trzydzieste XX wieku. Wówczas zaczęły się pojawiać doniesienia o ścisłym związku między pewnymi stanami fizycznymi a silnym wzburzeniem emocjonalnym (Franz Alexander) dając podwaliny pod rozwój holistycznej koncepcji zdrowia. Z kolei już z początkiem tamtego stulecia Lawrence LeShan, znawca tematyki nowotworów, stwierdza, że "Historia życia emocjonalnego odgrywa znaczącą rolę jeśli chodzi o podatność na zapadnięcie na raka i dalszy rozwój choroby". Prace badawcze w tym obszarze medycyny doprowadziły wreszcie do powstania nowej dziedziny nauki. Stało się to w roku 1981, kiedy to Robert Ader opublikował książkę zatytułowaną "Psychoneroimmunologia" dając tym samym początek dziedzinie interdyscyplinarnej o tej samej nazwie (w skrócie PNI). Przedmiotem zainteresowania PNI jest wpływ zależności między układem odpornościowym a mózgiem na zdrowie. Powstanie PNI ugruntowało naukowe podstawy psychoonkologii.

Twórcą psychoonkologii jest dr Jimmie Holland, kierująca Katedrą Psychiatrii i Nauk Behawioralnych Centrum Onkologicznego im. Sloan-Kettering w Nowym Jorku. Powstanie tej dziedziny zapoczątkowało rozwój zainteresowania naukowców, badaczy oraz lekarzy praktyków i samych pacjentów zagadnieniem możliwości ludzkiego umysłu w radzeniu sobie z nowotworem.

Wyrazem potrzeby wielodyscyplinarnej aktywności było utworzenie w 1984 r. pierwszego na świecie Międzynarodowego Towarzystwa Psychoonkologicznego (International Psycho - Oncology Society - IPOS). W 1987 r. powstało Europejskie Towarzystwo Psychospołecznej Onkologii (European Society of Psychosocial Oncology - ESPO), w ramach którego zaczęły powstawać krajowe towarzystwa psychoonkologiczne. W 1992 r. z inicjatywy polskiej grupy zarejestrowano Polskie Towarzystwo Psychoonkologiczne (www.ptpo.org.pl)